Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών

 

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών είναι η ανομοιογένεια στην ποιότητα αυτής της επιμόρφωσης. Ενώ δηλαδή ο ένας επιμορφωτής μπορεί να κάνει θαυμάσιο μάθημα σε καθηγητές, το μάθημα κάποιου άλλου μπορεί να είναι χάσιμο χρόνου. Έχω επανειλλημένως δει αυτήν την αντίθεση στις επιμορφώσεις τις οποίες έχω παρακολουθήσει.

Οι προτάσεις που έχω να κάνω για την καλύτερη αξιοποίηση του θεσμού είναι οι εξής:

Το πρόβλημα της ανομοιογένειας στη διδασκαλία μπορεί να λυθεί με χρήση της τεχνολογίας. Αν τη λέξη τεχνολογία τη συνδυάζετε μόνο με τους υπολογιστές και το ίντερνετ κάνετε λάθος! Μιλώ για τεχνολογία που αν και δεν είναι αιχμής, είναι ώριμη άρα και φτηνή. Είναι η τεχνολογία που χρησιμοποίησα στη «σιωπή των μαθητών» για να καταθέσω τις απόψεις μου στον Εθνικό Διάλογο. Είναι τεχνολογία του ΒΙΝΤΕΟ, η οποία πιστεύω ότι μπορεί να έχει καταπληκτικά αποτελέσματα σε πολλούς τομείς της εκπαίδευσης. Να ένα παράδειγμα του πώς μπορεί η τεχνολογία αυτή να βοηθήσει και στην επιμόρφωση των καθηγητών:

Με εποπτεία του παιδαγωγικού ινστιτούτου δημιουργούνται μικρές ταινίες οι οποίες περιέχουν διαλέξεις για θέματα της επιμόρφωσης. Οι άνθρωποι που δίνουν τη διάλεξη είναι επιλεγμένοι προσεκτικά, είναι οι καλύτεροι, είναι αυτοί που κάθε επιμορφούμενος εκπαιδευτικός πρέπει να ακούσει πριν πάει να διδάξει. Μετά λοιπόν το τέλος της ας πούμε 40λεπτης επιμορφωτικής ταινίας, γίνεται άλλη μία 40λεπτη συζήτηση στην τάξη με αφορμή τα όσα είδαν οι επιμορφούμενοι στο βίντεο. Έτσι, θα εξαλειφθεί το πρόβλημα της ανομοιομορφίας, διότι ακόμα και ανεπαρκής να είναι ένας επιμορφωτής, όλοι οι καθηγητές που τον παρακολουθούν θα έχουν τουλάχιστον λάβει πολύτιμες πληροφορίες από την τηλεοπτική διάλεξη. Έτσι θα είναι δυνατό να δίνεται και μία κεντρική κατεύθυνση από το υπουργείο για να πορευτούν οι εκπαιδευτικοί μας, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι δε θα μπορεί ο κάθε επιμορφωτής να βάζει την προσωπική του πινελιά.

Αυτές οι ταινίες είναι πολύ φτηνές να παραχθούν, δε μιλάμε για καμιά υπερπαραγωγή του Χόλιγουντ, ουσιαστικά πρόκειται για ταινίες λόγου, σαν αυτές που συχνά βλέπουμε στην τηλεόραση. Κάθε χρόνο ή κάθε δύο χρόνια μπορούν αυτά τα βίντεο να αναθεωρούνται και να αντικαθίστανται από ακόμα καλύτερα βίντεο, ώσπου μετά από κάποια χρόνια θα δημιουργηθεί ένας μικρός θησαυρός από καλές μικρές επιμορφωτικές ταινίες, στις οποίες θα έχουν πρόσβαση οι εκπαιδευτικοί που προσπαθούν να γίνουν καλύτεροι στη δουλειά τους.

Θα ήθελα εδώ να αναφέρω και μία ακόμα πιο καινοτόμο ιδέα που εφαρμόζεται στις επιμορφώσεις εκπαιδευτικών στην Αγγλία με καταπληκτικά αποτελέσματα. Εκεί έχουν δημιουργήσει τηλεοπτικό κανάλι αφιερωμένο στους καθηγητές. Παραθέτω εδώ το απόσπασμα από το οποίο ενημερώθηκα για το θέμα:

REALITY ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ
ΤΕΧΝΙΚΕΣ που χρησιμοποιούνται σε τηλεοπτικά ριάλιτι όπως το «Μπιγκ Μπράδερ» θα υιοθετηθούν από ένα νέο βρετανικό κανάλι που απευθύνεται στους εκπαιδευτικούς. Το κανάλι «Teachers’ TV» θα προσφέρει επαγγελματική βοήθεια και συμβουλές στους εκπαιδευτικούς που εργάζονται στη Βρετανία από την ερχόμενη χρονιά. Η λειτουργία του καναλιού κοστίζει 20 εκατομμύρια λίρες το χρόνο και υποστηρίζεται από τη βρετανική κυβέρνηση. Στόχος του θα είναι επίσης να ανεβάσει «το κύρος, το ηθικό και το προφίλ» των Βρετανών εκπαιδευτικών. Πολλές από τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται σε τηλεοπτικά ριάλιτι επαινέθηκαν από τη συμβουλευτική ομάδα, επειδή παρουσιάζουν πληροφορίες με έναν πιο απλό και προσβάσιμο τρόπο. Ως πρότυπο αναφέρθηκε επίσης και η τηλεοπτική σειρά «Τι Να Μην Φορέσετε». Στη σειρά παρακολουθούνται με κάμερες άνθρωποι που ψωνίζουν σε μεγάλα καταστήματα και οι επιλογές τους σχολιάζονται από τις παρουσιάστριες. «Πρόκειται για μία κλασική συμβουλευτική προσέγγιση που βασίζεται στην παρακολούθηση, στην ανάλυση και τις νέες ιδέες», επισημαίνει η αναφορά.

 

Αυτή η ιδέα προσφέρει κατά τη γνώμη μου με μοναδικό τρόπο την άμεση διαπραγμάτευση των προβλημάτων της τάξης. Θα μπορούσε με διάφορες παραλλαγές να βρει εφαρμογή στα σεμινάρια επιμόρφωσης των Ελλήνων εκπαιδευτικών. Βιντεοσκοπημένα μαθήματα σε πραγματικές συνθήκες τάξης, θα μπορούσαν να παρουσιάζουν λύσεις για την καλύτερη διδακτική προσέγγιση αλλά και την αντιμετώπιση των καθημερινών προβλημάτων του εκπαιδευτικού στην τάξη. Σε πιο προχωρημένο στάδιο θα μπορούσε να δημιουργηθεί συμβουλευτική ομάδα που θα βοηθά καθηγητές που βιντεοσκοπούνται εθελοντικά, για το πώς να γίνουν καλύτεροι. Φυσικά κάτι τέτοιο θα πρέπει να έχει εμπιστευτικό χαρακτήρα και για ευνόητους λόγους να μην λαμβάνεται καθόλου υπόψη στην αξιολόγηση του καθηγητή που εθελοντικά βιντεοσκοπείται.

Η σημαντικότερη επιμόρφωση είναι αυτή των νεοδιόριστων.

Θα θίξω το θέμα του πότε και πόσο πρέπει να διαρκεί η επιμόρφωση του νεοδιόριστου.

Καλό είναι να αρχίζουν αφού ο νεοδιόριστος καθηγητής συμπληρώσει κάποιους μήνες υπηρεσίας, έτσι ώστε ανεπηρέαστος να σχηματίσει πρώτα τις δικές του απόψεις και προβληματισμούς. Έτσι ότι μαθαίνει στο σεμινάριο θα το συνδυάζει με τις ήδη αποκτηθείσες εμπειρίες του, και δε θα είναι απλά θεωρίες.

Μια καλή ιδέα για το χρόνο διεξαγωγής των σεμιναρίων είναι να γίνονται στα δύο πρώτα χρόνια του διορισμού και να διαρκεί 3 εβδομάδες κάθε χρόνο. Θα πρότεινα να δίνεται άδεια από τα διδασκαλικά του καθήκοντα στον εκπαιδευτικό για αυτές τις εβδομάδες, αλλά με τις μεγάλες άδειες που προσφέρει το επάγγελμά μας μοιάζει λίγο αστεία μια τέτοια πρόταση. Έτσι λοιπόν προτείνω η πρώτη εβδομάδα του σεμιναρίου να είναι από 3 έως 9 Ιανουαρίου, και η δεύτερη εβδομάδα μπορεί να είναι το Σεπτέμβριο μία ή δύο εβδομάδες πριν μπούμε στις αίθουσες για μάθημα. Τις μέρες του Σεπτέμβρη που έτσι κι αλλιώς πηγαίνουν οι εκπαιδευτικοί στο σχολείο για δουλείες γραφείου, οι προς επιμόρφωση συνάδελφοι θα μπορούν να παίρνουν άδεια για να συμμετέχουν στα σεμινάρια που θα διαρκούν δύο με τρεις ώρες κάθε μέρα. Με αυτόν τον τρόπο η επιμόρφωση δε θα κοστίζει στους μαθητές να χάσουν μαθήματα ή στο κράτος να διορίζει άλλους καθηγητές στη θέση των επιμορφούμενων.

Η πρόταση της ΟΛΜΕ για επιμόρφωση που θα διαρκεί ένα ολόκληρο εξάμηνο είναι (όπως και οι περισσότερες προτάσεις της) διαποτισμένη από τη νοοτροπία της σπατάλης του δημοσίου χρήματος και γι αυτό εγώ με την υποκειμενική μου κρίση την απορρίπτω.